facebook

Windykacja dłużnika z majątku wspólnego małżonków oraz majątku osobistego

    04-04-2022

Windykacja z majątku wspólnego oraz majątku osobistego to kwestia, którą powinien rozważyć każdy przedsiębiorca. Ma szczególne znaczenie dla wierzycieli dochodzących zapłaty od dłużników będących w związkach małżeńskich. Czy żona może odpowiedzieć za długi męża, a mąż za długi żony? Jak przebiega windykacja z majątku wspólnego małżonków? Sprawdźmy.

Windykacja dłużnika z majątku wspólnego małżonków oraz majątku osobistego

Windykacja z majątku wspólnego małżonków - wszystko zależy od ustroju małżeńskiego majątkowego

Zawierając związek małżeński, pomiędzy małżonkami z mocy ustawy powstaje tzw. wspólność majątkowa. Małżonkowie mogą jednak zdecydować się na zawarcie  intercyzy i tym samym ustawić inny ustrój niż ustawowy - ustrój rozdzielności majątkowej.

Odpowiedzialność za długi zaciągnięte przez współmałżonka zależy więc od małżeńskiego ustroju majątkowego.

Inaczej będą wyglądały możliwości windykacji, gdy dłużnik jest w związku małżeńskim z ustrojem wspólności majątkowej, a inaczej - gdy podpisał intercyzę.

Windykacja długów a wspólność majątkowa

Zacznijmy od ustroju wspólności majątkowej. To w Polsce zdecydowanie najpowszechniejsze rozwiązanie, uchodzące za standard. Małżonkowie dysponują w nim majątkiem wspólnym (gromadzonym od dnia ślubu) i majątkami osobistymi, które zgromadzili jeszcze przed ślubem. Ustrój wspólności majątkowej nie oznacza jednak, że współmałżonek zawsze i w każdym przypadku będzie odpowiadać za długi swojej drugiej połowy. To odrobinę bardziej skomplikowane.

Żona lub mąż nie odpowie za długi współmałżonka, jeśli dług został zaciągnięty bez jego/jej wiedzy.

W takich przypadkach małżonek-dłużnik odpowie za swoje długi wyłącznie własnym majątkiem osobistym np. środkami z własnego wynagrodzenia. W przypadku dłużników-przedsiębiorców odpowiedzialność obejmie też przedmioty majątkowe wchodzące w skład przedsiębiorstwa.

Żona lub odpowie za długi współmałżonka, jeśli dług został zaciągnięty za jego/jej wiedzą.

W takim przypadku odpowiedzialność zaistnieje, jednak - nie będzie pełna. Windykacja będzie dotyczyła tylko majątku wspólnego małżonków, a nie majątku osobistego małżonka niebędącego dłużnikiem. Dodatkowo zachodzi tu pewnie utrudnienie po stronie wierzyciela - jeśli chce on skierować windykację do majątku wspólnego małżonków, musi udowodnić, że współmałżonek faktycznie wiedział o zaciągnięciu długu. Takie udowodnienie nie jest proste. Jeśli np. pod umową pożyczki podpisał się tylko jeden małżonek, a drugi nie, udowodnienie temu drugiemu, że wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania, będzie trudne.

Przykład:
Anna i Jacek są małżeństwem. Jacek prowadzi firmę w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. Założył ją po ślubie. Z żoną pozostaje w ustroju majątkowej wspólności małżeńskiej - nigdy nie podpisali intercyzy. Ich wspólny majątek to mieszkanie oraz samochód osobowy. Jacek zaciągnął zobowiązania u kontrahentów w wysokości 20 000 zł. Z żoną nie rozmawiał o sprawach firmowych i nie nie wyraziła ona zgody (ani wprost, ani dorozumianej) na zaciągnięcie tych zobowiązań. W związku z tym wierzyciele nie mogą egzekwować z majątku wspólnego małżonków. Mogą natomiast dochodzić należności z majątku osobistego Jacka, a także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

 

Wyjątek: zobowiązania zaciągnięte w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny

Pozostając przy ustroju wspólności majątkowej - istnieje jeden ważny wyjątek w tym zakresie. Są nim zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Za tego typu zobowiązania małżonkowie zawsze odpowiadają solidarnie. Wierzyciel może więc żądać całości lub części świadczenia od małżonków łącznie lub od każdego z nich osobno.

Zwykłe potrzeby rodziny to np. wydatki na rachunki, wyżywienie, odzież, czy koszty związane z ochroną zdrowia dzieci.

W opisywanym powyżej przykładzie: Jeśli Pan Jacek zaciągnąłby zobowiązanie np. na wyżywienie wspólnych dzieci, a nie na sprawy firmowe, wierzyciele mogliby egzekwować także z majątku wspólnego małżonków.

Windykacja długów a rozdzielność majątkowa

Ustanowienie rozdzielności majątkowej (najczęściej w drodze intercyzy) sprawia, że w małżeństwie nie występuje majątek wspólny małżonków.

Jeśli:

  • małżonkowie zawarli umowę rozdzielności majątkowej przed zawarciem związku małżeńskiego, to coś takiego jak „majątek wspólny” nigdy nie powstaje,
  • małżonkowie zawarli intercyzę w trakcie małżeństwa, to każdy z nich ma odrębny majątek obejmujący dotychczasowy majątek osobisty, udział w majątku wspólnym powstałym przed zawarciem intercyzy, oraz majątek nabyty po powstaniu rozdzielności majątkowej.

W ustroju rozdzielności majątkowej każdy małżonek sam zarządza swoim majątkiem i sam odpowiada za zaciągnięte zobowiązania. Na intercyzę można powoływać się względem innych osób (np. kontrahentów) tylko, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

Wyjątkiem co do odpowiedzialności z majątku osobistego w przypadku intercyzy (podobnie jak w przypadku ustroju wspólności majątkowej) są sytuacje, gdy jeden z małżonków zaciąga zobowiązanie celem zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny. Wówczas, także i w ustroju rozdzielności majątkowej, mamy do czynienia z odpowiedzialnością solidarną małżonków.

Windykacja a majątek osobisty dłużnika - czy intercyza to rozwiązanie na wszystko?

Podpisanie intercyzy może wydawać się „sprytnym” posunięciem dłużnikom, którzy chcą uniknąć odpowiedzialności majątkiem wspólnym. Na szczęście wierzycieli - intercyza działa dopiero od momentu jej podpisania, na przyszłość. Wierzyciele będą mogli więc windykować także z majątku wspólnego małżonków, jeśli tylko małżonek niebędący dłużnikiem wyraził zgodę na powstanie zobowiązania.

Rozdzielność majątkowa nie ma zastosowania dla zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków przed podpisaniem intercyzy.

Przykład:
Jakub jest mężem Pauliny, właścicielki firmy transportowej prowadzonej w formie JDG. Małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej. Wspólnie posiadali dom, działkę rekreacyjną i dwa auta osobowe. Jakub pomagał również Paulinie prowadzić firmę, zajmując się księgowością - wiedział o wszystkich zaciąganych zobowiązaniach. Po tym, jak Paulina nie uregulowała kilkunastu faktur na rzecz swoich kontrahentów, małżeństwo postanowiło jednak zrezygnować ze wspólności majątkowej i podpisać intercyzę. Sądzili, że uchroni ich to przed odpowiedzialnością z majątku wspólnego za długi firmy. Nie uchroniło - jako że Jakub pomagał Paulinie w firmie i wiedział o wszystkich zobowiązaniach, wierzyciele nie powinni mieć trudności w wykazaniu, że wyrażał na nie zgodę. Oznacza to, że wierzyciele będą mogli dochodzić należności także z majątku wspólnego małżonków, mimo niedawnego podpisania intercyzy.

Bardziej szczegółowo o tym, kiedy żona może odpowiadać za długi męża, a mąż za długi żony, pisaliśmy w osobnym artykule: Czy żona odpowiada za długi męża, a mąż za długi żony?

Szybkie działania windykacyjne przynoszą najlepsze skutki

Wierzyciele, którzy chcą odzyskać pieniądze od nierzetelnych klientów, często zapominają o jednym: kluczowe są szybkie działania. Można długo zastawiać się nad tym, czy windykować tylko dłużnika, czy też jego współmałżonka, ale... najważniejsze jest, aby zrobić pierwszy krok. Najlepiej w nowoczesny i pewny sposób, razem z systemem do monitoringu płatności i samodzielnej windykacji online Vindicat.pl.

System do monitoringu płatności i samodzielnej windykacji online Vindicat.pl pozwala małym przedsiębiorstwom skutecznie uzyskiwać płatności od kontrahentów ignorujących terminy zapłaty - bezpiecznie, szybko, bez wchodzenia z domu.

System prowadzi przedsiębiorców przez każdy etap windykacji, wskazując, co i w jakim momencie należy zrobić. Co więcej - etap polubowny może przeprowadzić etap całkowicie automatycznie, bez osobistego angażowania przedsiębiorcy. To idealne rozwiązanie dla zabieganych!

Systemowi Vindicat.pl zaufało już ponad 3 500 firm z różnych branż. Tak wielu zadowolonych użytkowników nie może się mylić!

Wierzyciele korzystający z systemu do windykacji online Vindicat.pl mogą m.in.:

  • Korzystać z windykacji automatycznej w modelu success fee. System może samodzielnie wysyłać klientom wezwania do zapłaty i dodawać długi na świetnie wypozycjonowaną giełdę długów Vindicat.pl. Ty w tym czasie możesz w pełni skupić się na swojej firmie! Koszty windykacji automatycznej, jedyne 6% windykowanej kwoty, pokryjesz dopiero po odzyskaniu pieniędzy. Dowiedz się więcej o modelu success fee w Vindicat.pl i zobacz, jak wiele zrobi dla Ciebie robot windykacyjny.
  • Windykować szybko i bez zbędnych upierdliwości. Konto w Vindicat.pl połączysz z najchętniej stosowanymi systemami do księgowości online - ifirmą, wFirmą, InFakt lub Fakturownią. Efekt? Wszystkie nieuregulowane faktury z systemów księgowych trafiają wprost do Vindicat.pl! To wygodne i nie wymaga Twojego zaangażowania!
  • Motywować dłużników do szybszej zapłaty. Skuteczną i sprawdzona metodą nakłonienia dłużnika do szybkiej zapłaty jest dodanie jego danych giełdę długów. Mogą to zrobić zarówno przedsiębiorcy, którzy wybrali windykację automatyczną w systemie Vindicat.pl, jak i ci, którzy wolą windykować samodzielnie, bez robota windykacyjnego.
  • Działać prewencyjnie. Vindicat.pl zapewnia użytkownikom również możliwość dodawania do faktur pieczęci prewencyjnej i regularnego monitorowania płatności. System zadba nie tylko o szybkie odzyskanie Twoich pieniędzy, ale też ograniczenie problemów z nierzetelnymi klientami w przyszłości.

Ponad 90% spraw prowadzonych w systemie Vindicat.pl kończy się polubownie - bez konieczności angażowania w sprawę sądu i komornika. To zdecydowanie najszybszy i zwykle najkorzystniejszy sposób zakończenia sprawy!

 

Odzyskuj pieniądze bez wychodzenia z domu dzięki systemowi Vindicat.pl!

Windykacja online to metoda odzyskiwania pieniędzy, którą powinien poznać każdy nowoczesny przedsiębiorca. Jeśli nie chcesz dłużej tracić czasu na nieskuteczne działania i chcesz w końcu przekonać się, że odzyskiwanie pieniędzy nie musi być procesem trwającym w nieskończoność - poznaj ofertę Vindicat.pl.

Zapoznaj się z modelem rozliczenia prowizyjnego lub abonamentowego. Nie zwlekaj z podjęciem pierwszych działań - każdy dzień zwłoki oddala Cię od celu. Działaj skutecznie już teraz!

FAQ:

Czy dłużnik może zawrzeć intercyzę już po swoim ślubie?

Tak. Intercyzę można podpisać w dowolnym momencie trwania związku małżeńskiego, jak i przed nim. Trzeba jednak pamiętać, że intercyza obejmie tylko te długi, które powstały po jej zawarciu.

Czy intercyza zawsze musi być zawarta w formie aktu notarialnego?

Tak. W przeciwnym razie nie wywoła skutków prawnych.

Czy w rejestrach typu BIG można sprawdzić, czy małżonek ma długi?

Nie. Zabraniają tego przepisy o ochronie danych osobowych. Wyłącznie będąca dłużnikiem może szukać swoich danych w rejestrach dłużników.

Czy firma może wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków?

Firma może, ale nie musi wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków. Będzie w niego wchodziła, jeśli małżonkowie nie podpiszą intercyzy, a jeden z nich  zarejestruje działalność już po zawarciu małżeństwa.

Czy rozdzielność majątkowa powstaje tylko na skutek podpisania intercyzy?

Nie. Może też powstać z mocy prawa: po ubezwłasnowolnieniu jednego z małżonków, na skutek separacji i w razie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. O rozdzielności majątkowej w konkretnych przypadkach może też orzec sąd.

Czy we wspólności majątkowej małżonek odpowiada za zobowiązania drugiego małżonka wobec ZUS, czy Urzędu Skarbowego?

Tak. Odpowiedzialność za długi w ZUS-ie czy Urzędzie Skarbowym jest szersza i obejmuje: majątek osobisty podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka - nawet gdy ten drugi nie wiedział o nieuregulowanych zobowiązaniach publicznoprawnych.

Czy komornik może zająć nieruchomość wchodzącą w skład majątku wspólnego małżonków?

Tak. Może to zrobić także, gdy dłużnikiem jest tylko jeden małżonek. Dalsze czynności będą mogły jednak być prowadzone tylko pod warunkiem uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom.

Oceń ten artykuł:

Ocena: 5/5
Głosowano: 2 razy.
Twoja ocena: Brak
Skutecznie odzyskuj długi
Bądź na bieżąco!
Polub nas na Facebooku!