facebook

W artykule znajdziesz:

    Upadłość dłużnika - co to jest i jak sobie z nią radzić?

      24-09-2018

    Upadłość dłużnika to zazwyczaj trudna i często niespodziewana sytuacja dla wierzycieli. W jeszcze gorszej sytuacji jest jednak przedsiębiorca, nad którym wisi widmo niewypłacalności, będącej przyczyną upadłości. Dowiedz się kiedy dłużnik może ogłosić upadłość, jakie są rodzaje upadłości oraz co w takiej sytuacji mogą zrobić wierzyciele.

    Upadłość dłużnika - co to jest i jak sobie z nią radzić?

    Upadłość dłużnika - co to jest?

    Upadłość to procedura, wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika. Polega głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeńprzez wszystkich wierzycieli łącznie.

    Upadłość nazywana jest również egzekucją uniwersalną. Jest ona przeciwieństwem egzekucji syngularnej, która polega na dochodzeniu roszczeń wobec dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego przez konkretnego wierzyciela.

    Podstawową przesłanką upadłości jest niewypłacalność. Dłużnik niewypłacalny to taki, który stracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik jest niewypłacalny, jeśli spóźnia się z wykonaniem swoich zobowiązań pieniężnych przez czas dłuższy niż 3 miesiące.

    Przesłanką warunkującą możliwość ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność. Chwilowe problemy dłużnika z regulowaniem zobowiązań pieniężnych nie są podstawą do ogłoszenia upadłości!

    Po co ogłasza się upadłość dłużnika?

    Celem ogłoszenia upadłości dłużnika jest zaspokojenie roszczeń wierzycieli w jak największym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą - zachowanie dotychczasowego przedsiębiorstwa dłużnika. Stanowi tak art 2.1 ustawy Prawo Upadłościowe [Dz.U. 2003 nr 60 poz. 535]

    Taki właśnie cel prowadzenia postępowania upadłościowego potwierdził również Sąd Najwyższy. W orzeczeniu z dnia 3 września 2010 r. (sygn. akt I UK 77/10), stwierdził, że upadłość (egzekucja uniwersalna) w przeciwieństwie do egzekucji syngularnej (prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli) ma na celu równomierne, choćby częściowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli z całego majątku niewypłacalnego dłużnika. Tryb i zasady określa ustawa Prawo Upadłościowe.

     

    Rodzaje upadłości dłużnika - upadłość układowa

    Zasadniczo, wyróżniamy dwa rodzaje upadłości dłużnika. Skutkują one jednak tym samym - uregulowaniem zobowiązań dłużnika wobec wierzycieli. Wyróżniamy upadłość układową oraz upadłość likwidacyjną.

    W trybie upadłości układowej dochodzi do zawarcia układu pomiędzy dłużnikiem, czyli niewypłacalną firmą oraz wierzycielem. W przypadku upadłości układowej, dłużnik musi uprawdopodobnić, że wskutek takiego postępowania zaspokoi wszystkich swoich wierzycieli w stopniu większym, aniżeli miałoby to miejsce w przypadku upadłości likwidacyjnej. Ponadto, postawa i zachowanie dłużnika muszą wskazywać na to, że dłużnik dotrzyma postanowień układu.

    Zasadniczo, to właśnie upadłość układowa jest z perspektywy dłużnika (niewypłacalnego przedsiębiorstwa) bardziej korzystna. Mimo, że postępowanie układowe jest w toku, dłużnik taki może nadal prowadzić swoją firmę.

    Aby układ mógł zostać skutecznie zawarty, potrzebna jest zgoda wierzycieli. W tym celu przeprowadza się głosowanie, a następnie sąd zatwierdza układ.

    Przykład:
    Pan Maciej, prowadzący hurtownię z tkaninami, jest wierzycielem sklepu materiałowego „Nitka”. W trakcie długoletniej współpracy ze sklepem nie miał większych problemów. Mimo to, w ostatnim czasie, na skutek niewłaściwego zarządzania, sklep „Nitka” stał się niewypłacalny. Wierzyciele sklepu postanowili złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Większość z wierzycieli nigdy nie miała problemów ze sklepem „Nitka”, dlatego wspólnie uznali, że w takiej sytuacji rozsądne będzie zawarcie układu z dłużnikiem. Kilku z nich nie wyraziło jednak na to zgody. W takiej sytuacji, zawarcie układu z tymi wierzycielami będzie więc niemożliwe.

    Rodzaje upadłości dłużnika - upadłość likwidacyjna

    Upadłość likwidacyjna, w przeciwieństwie do upadłości układowej, w dużej mierze opiera się na sprzedaży majątku niewypłacalnego przedsiębiorcy. Proces sprzedaży bywa skomplikowany i składa się z wielu różnych czynności:

    1. Komornik zajmuje majątek dłużnika.
    2. Zabezpieczony majątek trafia pod zarząd wyznaczonego syndyka masy upadłościowej. Syndyk dokonuje spisu inwentarza i oszacowuje ile warta jest masa upadłości. Jest to moment, w którym dłużnik, wobec którego stosowana jest upadłość likwidacyjna, traci kontrolę nad swoja firmą. Nie może może już decydować o swoim majątku ani podejmować żadnych decyzji.
    3. Syndyk przygotowuje tzw. plan likwidacyjny. Opisuje w nim szczegóły dotyczące sprzedaży majątku upadłego przedsiębiorcy.

    Syndyk może sprzedać ruchomości jeszcze przed rozpoczęciem całego procesu likwidacji, jeśli potrzebuje środków na pokrycie kosztów postępowania.

    Skutki upadłości likwidacyjnej dla niewypłacalnego przedsiębiorcy są dość drastyczne. Co do zasady, upadłość likwidacyjna jest więc ostatecznością. Przeprowadza się ją w szczególności w przypadku dłużników, którzy nie są wiarygodni i rzetelni, a więc wierzyciele obawiają się wszcząć postępowania układowe.

    Przykład:
    Pani Weronika, właścicielka hurtowni z książkami, jest wierzycielem sklepu papierniczego „Pióro”. Sklep „Pióro” nie był rzetelnym kontrahentem. Nigdy nie płacił w terminie, zdarzało mu się zapomnieć o odbiorze umówionej dostawy, a kontakt ze sklepem często był utrudniony. Sklep „Pióro” na skutek tego, że nie monitorował własnych płatności oraz nie wszczynał windykacji odpowiednio wcześnie, stał się niewypłacalny. Szybko okazało się, że inni wierzyciele sklepu „Pióro” mieli podobne problemy w trakcie współpracy. Ponadto, już po zaistnieniu stanu niewypłacalności sklep „Pióro” nie reagował na próby kontaktu i negocjacji. W związku z tym wierzyciele uznali, że w tym przypadku woleliby przeprowadzić upadłość likwidacyjną.

    Wniosek o ogłoszenie upadłość

    Przedsiębiorca, który stał się niewypłacalny ma maksymalnie 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Może to również zrobić każdy z jego wierzycieli osobistych, a także szereg innych podmiotów wymienionych w ustawie Prawo Upadłościowe.

    Jeśli Twój dłużnik jest niewypłacalny, jako wierzyciel posiadasz uprawnienie do złożenia wniosku o jego upadłość.

    W takiej sytuacji będziesz jednak musiał uprawdopodobnić, że Twoja wierzytelność istnieje już we wniosku. Oznacza to, że wierzyciel musi:

    • Wskazać podstawę prawną roszczenia
    • Wskazać jego wysokość
    • Podać termin zapłaty
    • Dołączyć wszelkie dostępne wierzycielowi dowody

    Pamiętaj, że jako wierzyciel nie musisz udowadniać, że Twoja wierzytelność w określonej wysokości istnieje. Wystarczające jest jej uprawdopodobnienie.

    Co musi zawierać wniosek o ogłoszenie upadłości?

    Wniosek o ogłoszenie upadłości musi składać się z kilku zasadniczych elementów.

    1. Imię i nazwisko dłużnika lub jego nazwa, nr PESEL lub nr KRS.
    2. Imiona i nazwiska reprezentantów, gdy dłużnikiem jest spółka osobowa albo osoba prawna. W przypadku spółek osobowych, wniosek powinien zawierać imiona i nazwiska wspólników, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem.
    3. Wskazanie miejsca, gdzie znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika.
    4. Wskazanie okoliczności uzasadniających wniosek oraz ich uprawdopodobnienie.
    5. Informacja, czy dłużnik jest uczestnikiem podlegającemu prawu polskiemu lub prawu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych. Tej informacji nie podaje składający wniosek wierzyciel.
    6. Informacja czy dłużnik jest spółką publiczną.
    7. Załączniki - szczegółowo wymienia je 23 Prawa Upadłościowego.

    Pamiętaj również, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest wolne od opłat. Należy uiścić zaliczkę na poczet wydatków, które zostaną poniesione w toku postępowania upadłościowego. Zaliczka ta jest równa jednokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego.

    Czy upadłość dłużnika może być korzystna dla wierzyciela?

    Sytuacje, w których dłużnik nie płaci zawsze są dla wierzyciela niekorzystne. Idąc tym tokiem rozumowania, upadłość dłużnika - tym bardziej... Istnieje jednak również kilka pozytywnych aspektów takiego stanu rzeczy.

    Przede wszystkim, z obrotu gospodarczego zostaje wyeliminowany nierzetelny, niewywiązujący się ze swoich zobowiązań, podmiot. Może to w przyszłości przynieść wymierne efekty finansowe. Co więcej, czasami już sam fakt złożenia przez wierzyciela wniosku o upadłość działa na dłużnika jak zimny prysznic. Często kontrahent, pomimo działań sądu i komornika sprawia wrażenie niewypłacalnego. Po złożeniu wniosku o upadłość okazuje się jednak, że pieniądze ma - wizja upadłości i niemożności zarządzania własną firmą jest zbyt dotkliwa.

    Oczywiście, korzyść ta nie wystąpi w przypadku dłużników, którzy faktycznie nie posiadają żadnych środków finansowych. Należy również pamiętać o tym, że złożenie wniosku o upadłość zawsze powinno odbywać się w dobrej wierze.

    Kwestią wtórną pozostaje wybór rodzaju upadłości - wierzyciele muszą zdecydować czy ufają dłużnikowi na tyle, aby wszcząć postępowanie układowe, czy jednak bezpieczniejsza będzie likwidacja.

    Pamiętać należy również o tym, że celem postępowania upadłościowego jest umożliwienie wierzycielom odzyskania możliwie jak największych pieniędzy. Jeśli postępowanie egzekucyjne okaże się bezskuteczne, często jest to jedyna droga do odzyskania od dłużnika jakichkolwiek pieniędzy.

     

    Vindicat.pl - pierwsza pomoc dla wierzycieli

    Wierzyciele, którzy nie chcieliby zostać zaskoczeni faktem ogłoszenia upadłości przez dłużnika, zawsze powinni odpowiednio wcześnie rozpoczynać windykację. Pierwszy krokiem do tego jest rzetelne monitorowanie należności w firmie.

    Vindicat.pl to aplikacja służąca do monitoringu należności oraz samodzielnej windykacji online. Skierowana jest głównie do małych i średnich przedsiębiorstw, które mają już nierzetelnych kontrahentów i uporczywej walki o każdą złotówkę.

    Dzięki systemowi Vindicat.pl przedsiębiorcy mogą prowadzić bieżący monitoring należności - aplikacja przypomina o każdym zbliżającym się terminie płatności. Na etapie windykacyjnym, prowadzi użytkowników przez wszystkie stadia windykacji - od windykacji polubownej, aż po postępowanie egzekucyjne.

    Vindicat.pl oferuje również przedsiębiorcom dostęp do aktualizowanej na bieżąco bazy gotowych i spersonalizowanych pism i dokumentów windykacyjnych. Użytkownicy Vindicat.pl nie muszą martwic się tym, jakie pismo złożyć, gdzie i w jaki sposób je napisać. Wystarczy, że wprowadzą odpowiednie dane do systemu... i będą mogli wygenerować gotowe do użycia pismo, m.in. wezwania do zapłaty, pozwy do sądu czy wnioski o nadanie klauzuli wykonalności.

    System Vindicat.pl to rozwiązanie pewne i bezpieczne - system został stworzony przez zespół prawników i specjalistów z dziedziny windykacji. Użytkownicy nie muszą się więc martwić, że podejmą niewłaściwą czynność lub nieprawidłowo skonstruują jakieś pismo.

    Vindicat.pl to świetne rozwiązanie dla nowoczesnych przedsiębiorców, którzy chcieliby zoptymalizować procesy windykacyjne w swojej firmie oraz oszczędzić czas.

    Upadłość - trudna sytuacja zarówno dla dłużnika, jak i wierzyciela

    Jeśli w Twój dłużnik właśnie ogłosił upadłość, wiesz już jakie ta sytuacja może spowodować skutki dla Twojej działalności. Problemów może oszczędzić Ci rzetelne weryfikowanie kontrahentów, regularne prowadzenie monitoringu należności oraz odpowiednio wczesne rozpoczynanie windykacji. Jeśli jednak to w Twojej firmie dzieje się źle i odkryłeś, że grozi Ci niewypłacalność, zachowaj czujność. Niewypłacalność rodzi poważne konsekwencje - zarówno dla dłużnika, jak i wierzyciela.

    Pytania i odpowiedzi:

    1. Do jakiego sądu składa się wniosek o upadłość dłużnika?

    Wnioski takie rozpatruje tzw. sąd upadłościowy. Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy - sąd gospodarczy. O właściwości miejscowej decyduje przede wszystkim siedziba przedsiębiorstwa.

    2. Kim jest syndyk i co robi ?

    Syndyk to osoba wyznaczona przez sąd do zarządzania majątkiem firmy, która ogłosiła upadłość. Od 2016 r. mogą nim być: osoby fizyczne, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych i licencję doradcy restrukturyzacyjnego wydawaną na zasadach i w trybie określonych ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 883), albo spółka handlowa, której wspólnicy ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem lub też członkowie zarządu reprezentujący spółkę posiadają taką licencję.

    3. Czy wierzyciel, jeśli jego dłużnik stanie się niewypłacalny, ma obowiązek złożenia wniosku o upadłość?

    Nie. Jest to uprawnienie, a nie obowiązek wierzyciela. Może, ale nie musi z niego korzystać.

    4. Jakie są skutki niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ?

    Jeśli wniosek taki nie zostanie złożony w terminie, osoby zobowiązane do jego złożenia poniosą odpowiedzialność za ewentualną szkodę, która powstanie wskutek niezłożenia wniosku.

    5. Jakich podmiotów dotyczą przepisy Prawa Upadłościowego?

    Dotyczą: dłużników, którzy są jednocześnie przedsiębiorcami,osób fizycznych i prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Stosujemy je również dla spółek z o.o. i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej, wspólników osobowych spółek handlowych, którzy odpowiadają całym swoim majątkiem za sytuację w firmie, wspólników spółki partnerskiej oraz oddziałów banków zagranicznych w rozumieniu przepisów prawa bankowego.

    6. Kto nie może ogłosić upadłości?

    Istnieje kilka takich podmiotów. Należą do nich: Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej, instytucje i osoby prawne utworzone w drodze ustawy oraz utworzonych w wykonaniu obowiązku nałożonego ustawą, osoby fizyczne prowadzących gospodarstwo rolne oraz uczelnie.

    7. Jakie są skutki upadłości układowej?

    Są mniej dotkliwe dla dłużnika niż w przypadku upadłości likwidacyjnej. Upadły w takim przypadku musi złożyć odpowiednie wyjaśnienia np. sędziemu komisarzowi. Nadal może sprawować zarząd swoim majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości. Zawiesza się wobec niego postępowania zabezpieczające oraz egzekucyjne (sądowej i egzekucyjne), objęte jednocześnie układem.

    8. Jakie są skutki upadłości likwidacyjnej?

    Upadły przede wszystkim traci prawo zarządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. Nie może również z niej korzystać, ani nią rozporządzać. Musi też wskazać syndykowi cały swój majątek i przedstawić mu odpowiednie dokumenty. Na żądanie musi również udzielać niezbędnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku. Ponadto, na skutek upadłości likwidacyjnej, zawiesza się postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika, zarówno sądowe jak i administracyjne.

    Artykuł napisany pod redakcją: Mateusz Jakóbiak
    Załóż konto

    Oceń ten artykuł:

    Ocena: 5/5
    Głosowano: 3 razy.
    Twoja ocena: Brak
    Cofnij
    Skutecznie odzyskuj długi
    Bądź na bieżąco!
    Polub nas na Facebooku!